Willem Boogman




4:56 minutes

commissioned by

Bert Sanders

dedicated to

Bert Sanders


April 3, 2016
Splendor, Amsterdam
Marieke Schneeman - flute

buy the score


Passacaglia for flute | Passacaglia voor fluit


First page of the score



recording of the first performance by Marieke Schneemann - flute | Splendor, Amsterdam

program note

The Passacaglia for flute consists of seven variations on a theme of my own. The theme with which the piece opens sounds in the low- and middle register of the flute. While variations expand into the higher regions of the flute and become more complicated, the passacaglia theme repeats itself unchanged. It is the art of the flutist to make these almost simultaneously occurring musical elements audible.

A similar process can be found in the chaconne for violin by Johann Sebastian Bach. Here, too, the soloist keeps different voices in the air, as if there were more players. However, the Passacaglia for flute does not refer to this famous chaconne. Two of the seven variations were inspired by Bach cantatas: the ticking away of time by the flute in cantata ›Liebster Gott wann werd' ich sterben‹ and a motif from cantata ›Nach dir, Herr, verlanget mich‹, incidentally, the only cantata in which Bach writes a chaconne.
These two variations (number three and five) thus set the tone of the Passacaglia for flute: the desire for death and the purification of the soul. Although other interpretations are possible, this subject of death and purification can be related to the two (octave) leaps downwards, a ›fall‹ as it were, and the rising triads of which the theme consists.

The Passacaglia for flute, written in 2015, was commissioned by and dedicated to Bert Sanders.



De Passacaglia voor fluit bestaat uit zeven variaties op een eigen thema. Het thema waarmee het stuk opent, klinkt in het lage- en middenregister van de fluit. Terwijl de variaties zich uitbreiden naar de hogere fluitregionen en steeds ingewikkelder worden, blijft het passacaglia-thema zich onveranderd herhalen. Het is de kunst van de fluitist om deze bijna tegelijkertijd optredende muzikale elementen goed hoorbaar te maken.

Een vergelijkbaar procedé is te vinden bij de chaconne voor viool van Johann Sebastian Bach. Ook hier houdt de solist verschillende stemmen in de lucht, alsof er meer spelers zijn. Toch verwijst de Passacaglia voor fluit niet naar deze beroemde chaconne. Wel zijn twee van de zeven variaties geïnspireerd door cantates van Bach: het wegtikken van de tijd door de fluit in cantate ›Liebster Gott wann werd’ ich sterben‹ en een motief uit cantate ›Nach dir, Herr, verlanget mich‹, de enige cantate overigens waarin Bach een chaconne schrijft. Deze twee variaties (nummer drie en vijf) zetten hiermee de toon van de Passacaglia voor fluit: het verlangen naar de dood en de loutering van de ziel die hiervan het gevolg is. Hoewel andere interpretaties mogelijk zijn is deze thematiek in verband te brengen met de twee (octaaf-)sprongen naar beneden, een ›vallen‹ als het ware, en de opstijgende drieklanken waaruit het thema bestaat.

De Passacaglia voor fluit werd in 2015 geschreven in opdracht van Bert Sanders en is aan hem opgedragen.


Rachel Shirley in: Pan, The Journal of the British Flute Society, November 2017:
›This Passacaglia for solo flute, written in 2015, is a set of seven variations on an original theme. It is an intriguing, melancholy melody, starting so quietly the part is marked to play »to yourself«. The whole piece requires great control over dynamics – often alternating between a loud low register and quiet high register in the variations – to bring out the different ›voices‹ in the variations, »as if there were more players«. Boogman has drawn inspiration from J.S. Bach and this is evident in the way he develops the material through the variations, before slowing and fading back into the theme to end. A thoughtful short piece which would work well alongside Baroque repertoire, showing some of the same techniques in a contemporary context.‹

Back to top